Trenerstwo - Andrzej Bernardyn

Jak Zapamiętać Imiona Uczestników Twojego Szkolenia?

Andrzej Bernardyn — Fri, 02 Nov 2018 10:51:00 +0000

Jak Zapamiętać Imiona Uczestników Twojego Szkolenia?

Imię jest mocno wrośnięte w naszą tożsamość. Pozwala nas odróżnić od innych. Po imieniu zwracają się do nas najczęściej bliskie osoby, którym ufamy i z którymi coś nas łączy. Trudno jest mówić o jakiejkolwiek relacji z osobą, która nawet nie zadała sobie trudu poznania lub zapamiętania naszego imienia. Właśnie dlatego, jeśli zależy Ci na stworzeniu więzi z uczestnikami Twoich szkoleń, powinieneś jak najszybciej nauczyć się ich imion. Jak to zrobić? Już podpowiadam.

1. Wizytówki i dodatkowe korzyści

Najprostszy sposób to zapisanie imion na stacjonarnych wizytówkach. Ja często przygotowuję duże, kolorowe wizytówki z wydrukowanym imieniem uczestnika – tak jak na obrazku poniżej.

Numer, kształt i kolor, które widzisz, służą mi później do doboru uczestników w zespoły do różnych ćwiczeń. Są grupy kółek i kwadratów. Albo pomarańczowych, niebieskich i zielonych – jeśli potrzebuję 3 zespołów. Na podstawie numeru dobieram uczestników w pary lub grupy (parzyste-nieparzyste numery). Olbrzymią zaletą tego rozwiązania jest to, że dzięki niemu możesz w łatwy i wygodny sposób zaplanować WSZYSTKIE podziały na grupy przez całe szkolenie. Dużym minusem jest sytuacja, w której na szkolenie przychodzi mniej lub więcej osób niż masz na liście. Na szczęście da się i z tego wybrnąć obronną ręką. Jak? Napiszę o tym w osobnym artykule : – )

Personalizację materiałów stosuję też na skrypcie szkoleniowym. Nie ograniczam się jedynie do okładki – każda ze stron (w stopce) ma wpisane imię i nazwisko uczestnika. Odbiorcy bardzo doceniają takie osobiste podejście. A jeśli jeszcze się zastanawiasz się czy warto to robić, dodam że dzięki korespondencji seryjnej zajmie Ci to tylko 5 minut więcej niż przygotowanie pojedynczego skryptu.

2. Rodzaje wizytówek

2. Rodzaje wizytówek Stacjonarna wizytówka może świetnie spełniać swoją rolę, zwłaszcza gdy imię jest wydrukowane (nie pisane ręcznie) oraz zapisane odpowiednio dużą czcionką (sam korzystam z rozmiaru 70 czcionką Lato). Ma jednak ten minus, że jeśli uczestnicy zmienią swoje miejsce, np. podczas ćwiczenia, gubi się informacja o imionach. Można ten problem rozwiązać korzystając z wizytówek przyklejanych do ubrania. Sam używam samoprzylepnych kartek A4, podzielonych na 3 kolumny i 8 rzędów, co daje 24 prostokąty. Jeden taki arkusz starcza na całe szkolenie.

Przyklejana wizytówka jest moim zdaniem lepsza niż zwisający z szyi identyfikator, który lubi się odwracać na drugą stronę, tak że nie widać wypisanego imienia. Ponadto szkoda czasu na wycinanie kartek i wkładanie ich do identyfikatorów. W przypadku większej grupy może to zająć nawet 20 minut. Jak każde rozwiązanie – to również ma swoje wady. Źle naklejona karteczka może odpaść lub długie włosy uczestniczek mogą ją zasłonić. Dlatego warto prosić o strategiczne umiejscowienie naklejki, np. na ramieniu lub na środku klaty.

Oczywiście może Ci się wydawać, że to pójście na łatwiznę. Ty przecież chcesz pokazać, jak dbasz o grupę, ucząc się imion uczestników na pamięć. W porządku, popieram. Pamiętaj jednak o tym, że jeśli grupa się nie zna, wizytówki pomogą nie tylko Tobie, ale także (przede wszystkim) samym uczestnikom, którzy dzięki nim zamiast mówić ‘ej Ty!’, będą mogli się do siebie zwracać po imieniu.

Zobaczmy jednak jak możesz pójść krok dalej i bez widocznych podpowiedzi zapamiętać imiona uczestników.

3. Konstruowanie imienia w pamięci

Zacznijmy od tego jak działa pamięć. Składa się z 3 etapów: konstrukcji (zapamiętywania), przechowywania i przetwarzania (które dzieją się bez naszej kontroli) oraz rekonstrukcji (przypominania sobie).

Wszystko zależy od jakości pierwszej konstrukcji informacji.

Jeśli się wystarczająco nie skoncentrujesz, nie połączysz informacji z innymi w Twojej siatce wiedzy, to nic Ci później nie pomoże.

Jeśli mechanicznie popatrzysz na zegarek, mimo tego, że zobaczysz która jest godzina, już po sekundzie nie będziesz tego pamiętać. Pierwotna konstrukcja jest bowiem tak słaba, że rozsypuje się, zanim zdążysz ją odtworzyć w swoim umyśle.

Podobnie jest w przypadku imion. Jeśli witając się z kimś Twoje myśli wędrują po odległych krainach lub Twoje oczy po dekolcie rozmówczyni, jej imię wpadnie do Twojej głowy jednym uchem i sekundę późnej wyleci drugim. Dlatego tak ważne jest, by witając się z uczestnikiem po raz pierwszy, oczyścić swój umysł i być ‘tu i teraz’. Przypatrzeć się twarzy tej osoby, wsłuchać w brzmienie jej głosu, poczuć uścisk jej dłoni. Im więcej zmysłów naraz zaangażujesz, tym trwalej zapamiętasz daną informację (smak polecam w tym przypadku pominąć ;-). Taka pełna uważność (zwana także po angielsku mindfulness) na drugiego człowieka bez wątpienia pomoże w dobrej konstrukcji informacji (zapisaniu imienia w pamięci). Będzie też formą docenienia i wyrażenia szacunku.

4. Powtarzanie

Warto wzmocnić konstrukcję imienia poprzez powtarzanie. Możesz to zrobić w myślach, kilkukrotnie wymawiając imię uczestnika („Marta, Marta, Marta”). Dla mnie jeszcze lepiej działa wypowiedzenie go na głos, np. mówiąc: „Cześć Marta” lub „Miło mi Cię poznać, Marta”. Raz na kilka zdań wplatam do rozmowy imię uczestnika: „A tak w ogóle, Marta, to skąd przyjechałaś?” albo „Czym się, Marta, na co dzień zajmujesz?”. Pozwala mi to dobrze utrwalić w pamięci jej imię. Przestrzegam jednak przed nadużywaniem imienia. Jeśli będziesz go używał w każdym zdaniu, tylko zirytujesz uczestnika dziwną manierą. Osiągniesz efekt odwrotny od zamierzonego.

5. Zapisywanie charakterystycznych cech

Gdy uczestnicy schodzą się na szkolenie, trzymam blisko siebie kartkę i coś do pisania. Gdy już dowiem się, jak ktoś się nazywa, zapisuję jego/jej imię oraz krótki opis, który pozwoli mi tę osobę zidentyfikować. Np. Ania – brązowe buty. Kasia – blond długie. Paweł – siwy okulary. Marek – garniak. Ola – motylki. Jeśli w którymś momencie zapomnę, jak ktoś się nazywał, wystarczy że rzucę okiem na swoją ściągę. Polecam jednak trzymać ją w ukryciu – nie każdy uczestnik ucieszy się z epitetu, który mu nadaliśmy. A po co nam wkurzony „Łysy stary Michał” na szkoleniu, prawda?

6. Wyliczanka

Jeśli w jednym momencie przybędzie kilkuosobowa ekipa, tuż po przywitaniu się z każdą z osób, powtarzam w myślach ich imiona. „Ania, Kasia, Paweł. Ania, Kasia, Paweł”. Gdy kolejne osoby wchodzą na salę, dodaję nowy element do swojej wyliczanki: „Ania, Kasia, Paweł, Marek”. „Ania, Kasia, Paweł, Marek, Ola”.

W badaniach nad pamięcią został odkryty efekt modalności (ang. modality effect), który powoduje, że lepiej zapamiętamy ostatnie elementy listy, gdy ją usłyszymy, niż gdy ją zobaczymy. 

Jeśli więc nasza lista nie jest zbyt długa, powtarzanie imion w myślach może się świetnie sprawdzić. Więcej o zależności między pamięcią słuchową i wzrokową możesz przeczytać tutaj: Ralf Rummer , Judith Schweppe & Randi C. Martin -Two modality effects in verbal short-term memory: Evidence from sentence recall Journal of Cognitive Psychology, Volume 25, 2013 – Issue 3.

7. Skojarzenia

Istnieją różne mnemotechniki, które pomagają w trwałym zapamiętywaniu imion. Jedną z nich jest Technika Słów Zastępczych. Zamieniamy jedno słowo (w tym przypadku imię) na inne wyrazy, które mają znaczenie. Imię Marta możemy zamienić na słowo narta i wyobrazić sobie jak nasza uczestniczka szusuje po zboczu góry. Możesz sobie wyobrazić jak Markowi z kieszeni koszuli wystaje kilka marek (starych niemieckich banknotów), i jak Beata na beżowej miotle lata. Schody zaczynają się jednak w przypadku imion, które nie mają oczywistych skojarzeń, z niczym się nie rymują lub gdy przyjdzie naraz wielu uczestników. Dlatego sam korzystam z tego sposobu tylko w przypadku bardzo kameralnych grup (3-5 osób).

8. Wcześniejsze rozpoznanie

Jeśli zapamiętywanie imion to Twoja pięta achillesowa i nie chcesz się kolejny raz skompromitować, możesz wygooglać swoich uczestników, jeśli dysponujesz listą imion i nazwisk. Na Facebooku lub LinkedInie często będziesz w stanie znaleźć przynajmniej część ze swoich przyszłych uczestników i zawczasu skojarzyć ich imiona z twarzą. Może przy okazji dowiesz się, czym się zajmują lub interesują. Dzięki temu lepiej dopasujesz szkolenie do ich potrzeb. Znając ich zainteresowania możesz też “przypadkiem” trafić na dobry temat do small talku przed rozpoczęciem szkolenia lub podczas przerw. Przestrzegam jednak przed przywitaniem się z uczestnikiem wykorzystując jego imię, zanim je zdąży wymienić. Dla części osób będzie to miłe i nobilitujące, że trener się nimi zainteresował jeszcze przed szkoleniem. Inni jednak mogą to odebrać jako naruszenie ich prywatności czy wręcz stalking. Albo zgłosić Cię do organów śledczych za naruszenie przepisów RODO!*

* bezpodstawnie, ale czyż nie brzmi to przerażająco?

Jedną z podstaw budowania relacji z uczestnikami szkolenia jest znajomość ich imion. Aby je poznać, możesz użyć wizytówek lub ambitniejszego, choć bardziej wymagającego rozwiązania.

Zachęcam do przetestowania różnych metod i zobaczenia, które z nich najlepiej sprawdzą się u Ciebie. Sam otwierając szkolenie, często mówię: „Zaczynamy! Witam Cię na szkoleniu Aniu, Kasiu, Pawle, Marku” itd. Robi to wrażenie na uczestnikach i pozwala na dobry kontakt z grupą od samego początku. W końcu jak powiedział Dale Carnegie:

Własne imię i nazwisko to dla każdej osoby najsłodsze słowa na świecie.*

* przynajmniej do momentu, kiedy Twoje dziecko nie nauczy się mówić: Kocham Cię, Tatusiu / Mamusiu!

A jak Ty radzisz sobie z zapamiętywaniem imion? Stosujesz opisane przeze mnie techniki czy masz jeszcze inne / lepsze patenty? Podziel się proszę swoim doświadczeniem w komentarzu

Artykuł Jak Zapamiętać Imiona Uczestników Twojego Szkolenia? pochodzi z serwisu Andrzej Bernardyn.

Autoprezentacja Trenera z Wykorzystaniem Gier Statusowych

Andrzej Bernardyn — Fri, 05 Oct 2018 08:55:00 +0000

Autoprezentacja trenera z wykorzystaniem gier statusowych

Jak przedstawiasz siebie na początku szkolenia? Opowiadasz o sobie w samych superlatywach, by zbudować autorytet? A może chcesz się pokazać jako równy gość, z którym można normalnie porozmawiać? Da się połączyć obie te strategie. Możesz się zaprezentować jako kompetentny a jednocześnie sympatyczny trener. Wystarczy, że umiejętnie zastosujesz gry statusowe.

1. Na czym polegają gry statusowe?

Tym razem nie chodzi o to, kto ma droższy zegarek na ręce albo nowszą furę w garażu.

Status w psychologicznym ujęciu nie ma nic wspólnego z posiadaniem pieniędzy czy dóbr luksusowych. Zależy od tego, jak człowiek się zachowuje w stosunku do innych oraz jak grupa reaguje na tę jednostkę.

Prezes dużej firmy może mieć wysoki status w interakcji ze swoimi podwładnymi. Jednak, gdy przyjdzie na wywiadówkę do szkoły, a jego syn na dodatek coś zbroił, jego status może być bardzo niski. Ten przykład pokazuje, że status nie jest czymś stałym, zmienia się z każdą interakcją.

Status jest grą o sumie zerowej, co oznacza, że aby ktoś mógł wygrać (podnieść swój status), ktoś musi przegrać (obniżyć swój status). Działa to jak waga szalkowa, gdy jedno ramię idzie do góry, drugie się obniża.

Gra statusowa jest wszechobecna. Odbywa się za każdym razem, gdy ludzie ze sobą rozmawiają lub milcząco wygrażają sobie pięściami. Nawet jeśli nie są tego świadomi lub nie planowali brać w niej udziału.

Jeśli chcesz poznać naukowe umocowanie gier statusowych, polecam szukać takich haseł jak: dominance behavior lub dominance and submission. Np. w tym artykule (Tiedens, L. Z., & Fragale, A. R. (2003). Power Moves: Complementarity in Dominant and Submissive Nonverbal Behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 84(3), 558–568.) opisywany jest eksperyment, w którym ludzie dostosowywali swoją postawę ciała (kulili się lub prostowali) w zależności od tego, co robił ich rozmówca.

2. Dynamiczna gra statusem

W grze statusowej dostępne są głównie dwie zagrywki

a) na wysoki status (podkreślanie swojej niezależności, wyższości; to otoczenie ma się dostosować do Ciebie)
b) na niski status (silne reagowanie na to, co się dzieje wokół; Ty dostosowujesz się do otoczenia)

Na pewno kojarzysz ze szkoły nauczyciela-kosę. Był poważny, wymagający, nie liczył się za bardzo z potrzebami i problemami grupy. Budził respekt, ale zdecydowanie nie był lubiany. Często tak odbierane są osoby grające na wysoki status.

Prawdopodobnie potrafisz też przywołać wspomnienie nauczyciela, który był miły, uprzejmy, wyrozumiały. No po prostu do rany przyłóż! Ale klasa niespecjalnie się go słuchała, rozmawiała na lekcji, nie odrabiała zadań domowych, bo nie groziły za to żadne konsekwencje. Nauczyciel był lubiany, ale nie miał autorytetu. Taki efekt uzyskują przeważnie osoby grające na niski status.

Najczęściej najlepszym rozwiązaniem jest dynamiczna gra statusowa – czasem na niski, a czasem na wysoki status. Znasz swoją wartość i nie dasz sobie w kaszę dmuchać. Jednocześnie potrafisz pokazać swoje ludzkie oblicze, masz do siebie dystans, dzięki czemu zyskujesz sympatię publiczności.

3. Gry statusowe na sali szkoleniowej

Przy swojej autoprezentacji trenerskiej na początku szkolenia często będziesz chciał(a) osiągnąć właśnie ten efekt równowagi.

Do zbudowania autorytetu wykorzystamy grę na wysoki status,
a do pozyskania sympatii uczestników grę na niski status.

To których zachowań użyjesz więcej, powinno zależeć od analizy grupy odbiorców i celu, który chcesz osiągnąć. Jeśli występujesz przed grupą, która już teraz Cię wielbi i samo przebywanie z Tobą w jednej sali jest dla nich zaszczytem – wystarczy, że ograniczysz się do gry na niski status.

Z kolei gdy publiczność złożona z top managerów łypię na Ciebie nieufnym okiem i zastanawia się, czy nie zmarnujesz ich czasu, ważniejsze może być podniesienie swojego statusu. By w efekcie Twój status zrównał się ze statusem grupy.

I. Oto jak możesz podnieść swój status i zbudować autorytet:

a) wprowadzenie przez inną osobę – nikt nie lubi samochwały, czyli osoby, która sama opowiada o swoich sukcesach. Dlatego jeśli tylko masz taką możliwość, dobrze jest by ktoś inny Cię zapowiedział. Może to być drugi trener, z którym współprowadzisz warsztat lub osoba z działu HR, która zaprosiła Cię do poprowadzenia szkolenia. Opis tych samych osiągnięć będzie zdecydowanie bardziej wiarygodny z ust osoby innej niż Ty. Aby ułatwić zadanie zapowiadającemu, warto wysłać mu gotowy tekst, który może wygłosić. Często wystarczą 2-4 zdania – nie chodzi o odczyt peanów pochwalnych na Twoją cześć.

b) przedstawienie swojego doświadczenia / swoich dokonań

możesz to zrobić odrobinę bardziej pośrednio, cytując wypowiedzi swoich klientów na temat efektów, które odnieśli we współpracy z Tobą.
ciekawym rozwiązaniem jest „gra w liczby”, czyli zapisanie na flipcharcie np. 3 wartości i zachęcenie publiczności do zgadywania, co one oznaczają. Sam często wykorzystuję ten motyw:

W tym przykładzie mówię grupie: „Te liczby opisują moje trenerskie doświadczenie. Zgadnijcie do czego dokładnie się odnoszą.” Daje to bardzo dobry efekt, bo już od samego początku szkolenia angażujemy publiczność do aktywnego udziału, co może być dobrym torowaniem (więcej o tym efekcie przeczytasz w moim poprzednim wpisie na blogu) dalszej części szkolenia.

Innym zastosowaniem liczb do budowania autorytetu jest pokazanie jednej, która zrobi na uczestnikach duże wrażenie. „Zarobiłem na sprzedaży ubezpieczeń 2 mln zł”. Po takim (prawdziwym!) oświadczeniu trenera sprzedaży, młodzi agenci nie potrzebują już wiedzieć niczego więcej : – )
Do zbudowania autorytetu możesz też wykorzystać nazwy prestiżowych firm, dla których pracowałeś. Skoro byłeś wystarczająco dobry by Apple czy Google Cię zatrudniło, to prawdopodobnie warto Cię posłuchać.

Oczywiście istnieje wiele innych opcji niż te opisane powyżej. Zachęcam do podzielania się Twoimi ulubionymi w komentarzu : -)

II. Obniżanie swojego statusu i wzbudzanie sympatii:

Już z racji bycia osobą prowadzącą szkolenie, Twój status może być wyższy niż reszty grupy. Jeśli dodatkowo pochwalisz się bogatym doświadczeniem i osiągnięciami, uczestnicy mogą się poczuć przy Tobie jak gorszy model. Tego chcemy uniknąć. Lepiej będzie gdy status trenera i uczestników się zrówna. Możesz to osiągnąć na dwa sposoby:

a) swój status obniżysz np. poprzez

pokazanie swojego ludzkiego oblicza – poprzez pokazanie zdjęć ze swojego życia, opowiedzenie o tym, skąd jesteś co lubisz robić w wolnym czasie. Im więcej tych elementów wymienisz, tym większa szansa, że ktoś znajdzie coś, z czym może się utożsamić. A jak wiemy z badań naukowych (np. Similarity, Sex, and Requests for Small Favors, T. Emswiller, K. Deaux, J. E. Willits, September 1971) bardziej lubimy osoby, które są do nas podobne. Ja do tego celu korzystam z poniższego slajdu:

Opowiadam najpierw o swoim życiu prywatnym (Żonie, Dzieciach, zainteresowaniach), a potem mówię o tym, czym się zajmuję zawodowo.

autoironię – możesz opowiedzieć o swoim błędzie (który miał dramatyczne, lecz śmieszne konsekwencje), słabości („tylko nie wyciągajcie przy mnie czekolady, bo zaraz Wam ją zjem!”) albo tym, czego nie potrafisz. Ja często mówię we wstępie: „są 2 kategorie trenerów. Tacy, którzy rysują piękne flipy i można się tego od nich uczyć oraz tacy, którzy gdy patrzysz na ich dzieła, myślisz sobie – nie jest tak źle z moim rysowaniem. Ja zdecydowanie zaliczam się do tej drugiej kategorii ;-)”
prośbę o poprawienie – „Słuchajcie, nie wiem w tym temacie wszystkiego. Jeśli więc ktoś z Was ma jakieś nowsze informacje albo inne doświadczenia – śmiało mówcie o tym wprost i nie bójcie się mnie poprawić”. Taka wypowiedź z pewnością obniży status trenera, ale też może zaskarbić sobie sympatię publiczności, a przecież o to (też) nam chodzi.

b) możesz podwyższyć status uczestnika:

chwaląc konkretną osobę – doceniając jej wiedzę, doświadczenie czy osiągnięcia. „Wow! Marek! Nie sądziłem, że kiedyś trafisz na moje szkolenia. Sam bardzo dużo dowiedziałem się z Twoich artykułów na blogu. Cieszę się, że tutaj jesteś.”
chwaląc całą organizację – „jestem wielkim fanem produktów Google. Uwielbiam Gmaila, Kalendarz i Dysk Google’a. Korzystam z nich każdego dnia. Podziwiam to, że potraficie tworzyć tak innowacyjne i przydatne narzędzia.” Po takiej pochwale, zakładając, że szkolisz właśnie Google, każdy z pracowników poczuje się dumny jak paw i jego status wzrośnie, przez co zrówna się on ze statusem mówcy. A dużo lepiej jest tworzyć partnerską relację niż występować w roli niedostępnego autorytetu.

Aby pochwała spełniła rolę podwyższenia statusu uczestnika / uczestników musi być wyrazem podziwu – autentycznym zachwytem z pozycji fana danej osoby lub organizacji. Nie może przypominać oceny „robicie to dobrze” albo „przyznaje Wam wysokie noty obsługę klienta”. Stawiając się w roli osoby oceniającej, tak naprawdę podwyższasz swój status, a nie rozmówcy – nawet jeśli ocena jest pozytywna.

Być może na koniec naszła Cię refleksja: “Czy to aby nie przekombinowane? Czy te gry statusowe nie są manipulacją?“. Moim zdaniem nie. Dbamy dzięki nim o realne potrzeby uczestników szkolenia. Publiczność lepiej się będzie czuła, gdy będzie przekonana, że ma do czynienia z fachowcem i może ufać jego/jej słowom. Jednocześnie uczestnicy potrzebują czuć, że trener jest kimś podobnym do nich. Że to, czego się uczą, jest również w ich zasięgu. Inaczej ich motywacja do nauki może się znacząco obniżyć. Dlatego właśnie gry statusowe nie są festiwalem próżności trenera, tylko narzędziem podnoszącym skuteczność szkolenia.

Na początku szkolenia chcemy się przedstawić tak, by zbudować autorytet, ale również zyskać sympatię uczestników. Możesz to osiągnąć korzystając z dynamicznej gry statusowej. Graj na wysoki status prezentując swoje dokonania i doświadczenia. Daj się polubić niską grą statusową z ludzkim obliczem i autoironią albo chwaląc całą firmę. To wszystko sprawi, że uczestnicy chętniej zaangażują się w Twoje szkolenie i więcej z niego wyciągną dla siebie.

Artykuł Autoprezentacja Trenera z Wykorzystaniem Gier Statusowych pochodzi z serwisu Andrzej Bernardyn.

Torowanie Dobrych Emocji

Andrzej Bernardyn — Tue, 02 Oct 2018 16:18:00 +0000

Torowanie Dobrych Emocji

“Kiedy rozpoczyna się szkolenie?” Gdy zadaję to pytanie młodym stażem trenerom, często słyszę w odpowiedzi: “Gdy zbierze się grupa i trener się z nią przywita”. Czy aby na pewno? W tym artykule pokażę inną perspektywę. Dowiesz się też czym jest torowanie i jak możesz je wykorzystać, by uczestnicy Twoich szkoleń od początku byli do Ciebie przychylnie nastawieni.

0. Wprowadzenie

Ponieważ jest to mój pierwszy artykuł na trenerskim blogu, pozwól że opowiem Ci w kilku słowach, czego możesz się spodziewać:

jestem trenerem z nurtu Evidence Based Training. Lubię badania naukowe i nawet czasami je czytam. W swoich wpisach będę się powoływał na konkretne badania, podając ich źródło – nieco dokładniejsze niż “amerykańscy naukowcy dowiedli”.
jestem praktykiem. Żyję z prowadzenia szkoleń już od ponad 12 lat. Proponowane przeze mnie rozwiązania są żywcem wzięte z sali szkoleniowej, przetestowane na wymagających uczestnikach. Świetnie się sprawdzają … u mnie. Czy u Ciebie również? Tego nie mogę obiecać. Zachęcam jednak do eksperymentowania i podzielenia się wrażeniami, z tego jak to wyszło u Ciebie. Nawet jeśli będzie to w formie gniewnego komentarza na moim blogu.

1. No to kiedy ten początek?

Dla mnie szkolenie zaczyna się z wejściem pierwszego uczestnika na salę szkoleniową. Nawet jeśli będą to 2 godziny przed oficjalnym czasem rozpoczęcia. Nawet jeśli nie ma na sali trenera : – )

To co zobaczy pierwszy uczestnik, wchodząc do sali; to kto i jak się z nim przywita lub go zignoruje może mieć niemały wpływ na jego postawę przez dalszą część szkolenia. A już na pewno na emocje, z którymi szkolenie rozpoczyna. W Twoim interesie, jako trenera, jest to by nie była to nuda, rozczarowanie lub złość. Celowałbym raczej w zaciekawienie, rozbawienie i rozluźnienie.

Te pierwsze emocje mogą sprawić, że uczestnicy zbudują dobrą relację z trenerem, a przez to bardziej zaangażują się w merytoryczną treść warsztatu. Będą bardziej otwarci na nowe treści i zamiast szukać przykładów, kiedy dana technika prezentowana na szkoleniu nie zadziała, może znajdą chociaż tę jedną sytuacje, w której da się ją zastosować.

2. Torowanie (ang. priming)

Z Wikipedii dowiesz się że torowanie, inaczej priming, to zjawisko polegające na zwiększeniu prawdopodobieństwa wykorzystania określonej kategorii poznawczej w procesach percepcyjnych i myślowych, wskutek wielokrotnej ekspozycji bodźca zaliczanego do tej kategorii.

I wszystko jasne, prawda? ; – )

To teraz przejdźmy z naukowego bełkotu na bardziej ludzki język. Torowanie polega m.in. na tym, że

To, co zobaczysz, usłyszysz lub poczujesz na początku danego doświadczenia, może mieć wpływ na Twój dalszy sposób myślenia i/lub reagowania – mimo że Ty tego świadomie nie zauważasz.

Sposób działania i skuteczność primingu był przedmiotem setek badań. Dosłownie! Oto kilka z nich:

Jeśli chcesz sięgnąć do źródeł, polecam jedno z najnowszych badań w tym temacie, a dokładnie meta-analizę, czyli podsumowanie wielu (133) innych badań na temat primingu:

Weingarten; et al. (2016). “From primed concepts to action: A meta-analysis of the behavioral effects of incidentally presented words”. Psychological Bulletin. 142: 472–497.

Jak w praktyce przejawiał się efekt torowania? Bardzo różnie, w zależności od eksperymentu psychologicznego. W jednym z badań studenci mniej ściągali na egzaminie, jeśli wcześniej mieli wyrecytować 10 przykazań lub kodeks honorowy uczelni. W innym studenci, którzy przeczytali listę słów związanych ze starością, poruszali się później po korytarzu znacząco wolniej niż inna grupa czytająca listę słów powiązanych z młodością – ci chodzili zdecydowanie szybciej. Ludzie inaczej oceniali smak chipsów w zależności od tego czy w pokoju widzieli stojącą konserwę mięsną czy bombonierkę ze szwajcarskimi czekoladkami. Za każdym razem widać było, że pierwszy bodziec miał wpływ na dalsze zachowanie osób, mimo że na zdrowy rozsądek nie powinien, bo dotyczył zupełnie czegoś innego.

3. Torowanie na sali szkoleniowej

Ok! – możesz powiedzieć – Chyba istnieje coś takiego jak torowanie, skoro są na to setki badań. Ale jak, do licha, mam to wykorzystać jako trener? Już spieszę z podpowiedziami.

A. Dekoracja sali

O ile przyjemniej wchodzi się na salę szkoleniową, gdy jest ona ciekawie przygotowana:

na stolikach (lub podłodze) leżą porozkładane karty, pionki, plansze lub kolorowe materiały do ćwiczeń
na ścianach wiszą piękne flipcharty, oprawione w antyramę cytaty lub intrygujące zdjęcia
na stole czeka na każdego uczestnika “welcome pack” ze spersonalizowanym skryptem (podpisany jego imieniem i nazwiskiem) i smakowita czekoladka zawinięta w eleganckie złotko lub sreberko
w wielu miejscach porozstawiane są zaskakujące, zabawne lub piękne rekwizyty, które budzą ciekawość, bo nie wiadomo, jak zostaną zastosowane

To tylko kilka pomysłów na to, co możesz zrobić ze swoją salą, by od początku wywrzeć mocne i pozytywne wrażenie na uczestnikach.

B. Ciekawe zajęcie zamiast nudnego czekania

Niektórzy uczestnicy przychodzą na godzinę i więcej przed rozpoczęciem szkolenia. Są też tacy, którzy zapominają naładować swojego smartfona. Jeśli trafisz na hybrydę obu opisanych powyżej gatunków, możesz zmierzyć się z osobą, która przez kilkadziesiąt minut będzie siedziała i się nudziła. Wierz mi lub nie – raczej nie taki bodziec torujący chcesz dostarczyć swoim uczestnikom. Co w związku z tym warto zrobić? Możesz np.

przygotować i wyświetlić na slajdzie zagadkę. Najlepiej taką która ma wiele rozwiązań. Część łatwiejszych, by nikt się nie sfrustrował, że jest nieogarem. Część trudniejszych, by jednak trochę nad nią pomóżdzyć. Dla mnie dobrze sprawdza się np. ta:

Możesz także wziąć ze sobą kilka angażujących gier planszowych, których zasady jesteś w stanie wyjaśnić w 30 sekund. Do tego celu służy mi doskonale Jishaku (magnetyczna gra zręcznościowa), Jenga (budowanie wieży z klocków) oraz Duuuszki (gra na spostrzegawczość i refleks). Uczestnicy zamiast czekać i się nudzić, śmieją się i bawią w najlepsze.

W ten sposób doświadczenie udziału w szkoleniu zostanie dla uczestników utorowane przez pozytywne emocje.

C. Pokazanie zainteresowania i troski o uczestnika

Każdy lubi czuć się ważny. Zwłaszcza klient, który zapłacił kilka stówek lub tysiaków za udział w szkoleniu. Twoim zadaniem, jako trenera, jest odpowiedzenie na tę potrzebę. Jak to osiągniesz, zależy już tylko od Twojej kreatywności. Dam Ci na to 3 proste patenty:

szybko naucz się imion uczestników i zwracaj się do nich po imieniu. Jak przekonywał Dale Carnegie

“Własne imię to dla człowieka najsłodsze i najważniejsze spośród wszystkich słów świata”

Jak się ich sprawnie nauczyć – o tym zrobię osobny wpis.

przywitaj się od razu, jak tylko uczestnik wejdzie do sali. Rzuć to, co aktualnie robiłeś. Podejdź, uściśnij mu dłoń, uśmiechnij się i przedstaw. Zadaj kilka prostych pytań, np. Co zachęciło Cię do udziału w tym szkoleniu? albo Czym się na co dzień zajmujesz? Opowiedz krótką historię ze swojego życia, najlepiej o tym, jak Ci coś nie wyszło. Pozwól uczestnikowi pośmiać się razem z Tobą. To sprawi, że poczuje się wyjątkowo.
weź ze sobą kilka ładowarek do telefonu. Włóż je do gniazdek i powieś na ścianie karteczkę: Tu nakarmisz swojego głodnego przyjaciela. Zadziwi Cię wdzięczność ludzi, którzy docenią to, że dbasz o ich potrzeby, nawet niezwiązane z merytoryką szkolenia.

Szkolenie rozpoczyna się z wejściem pierwszego uczestnika na salę szkoleniową. Zrób wszystko, co w Twojej mocy, by było to zaskakująco przyjemne doświadczenie, ponieważ to ono utoruje dalsze zachowania uczestnika. To od tego doświadczenia może zależeć czy zanim oficjalnie rozpoczniesz szkolenie będziesz mieć na sali zaprzysiężonych sojuszników czy zajadłych wrogów.

P.S. Pamiętasz wprowadzenie na początku artykułu? Jak myślisz, co sobie nim utorowałem? 🙂

Artykuł Torowanie Dobrych Emocji pochodzi z serwisu Andrzej Bernardyn.